Als me gevraagd wordt waar onze wijnen vandaan komen, begin ik bijna altijd met één woord: schist. De appellatie Saint-Chinian telt twee gemeentelijke cru's, Berlou en Roquebrun, en Berlou is waar ik mijn wijnstokken bewerk. Dit is wat het uniek maakt: de bodem, het klimaat, de druivensoorten, de productieregels en het profiel van zijn wijnen.
Waar ligt de AOP Saint-Chinian Berlou?
De appellatie strekt zich uit rond Berlou, een klein dorpje met iets meer dan 200 inwoners, genesteld aan de laatste uitlopers van de Cevennen, in het noorden van het Saint-Chinian-gebied. De gemeentelijke sector omvat verschillende gemeenten in het noorden van de appellatie, in een middelgebergtegebied waar de wijnstokken op hellingen worden geplant, vaak tussen 100 en 400 meter hoogte, afhankelijk van de percelen.
Berlou is ook een van de meest exclusieve cru's van de Languedoc: nauwelijks twintig hectare geclaimd en een handvol producenten. Met andere woorden, een Saint-Chinian Berlou is van nature een zeldzame wijn.
Een terroir van schist en een bergklimaat
De specificiteit van Berlou ligt in de ondergrond: een oude schist, geërfd van het oude paleozoïsche grondgebergte van de Haut-Languedoc, arm, drainerend en die de overdag opgeslagen warmte afgeeft. Dit type bodem dwingt de wijnstokken diep te wortelen, beperkt van nature de opbrengsten en concentreert de bessen.
- Drainage: de schist voert water af, wat de wijnstok beperkt en de concentratie bevordert.
- Warmte: het gesteente slaat warmte op en geeft deze vervolgens af, wat helpt bij een goede rijping.
- Mineraliteit: schistenwijnen worden vaak omschreven als fijn, rechtlijnig en gekenmerkt door een minerale signatuur.
Op deze hoogte ontmoet het mediterrane klimaat meer frisse invloeden uit de Cevennen. Het grote verschil tussen dag en nacht vertraagt de rijping en behoudt de zuurgraad en aroma's: dit is de sleutel tot de frisheid die Berlou onderscheidt. Het is ook dit bodemverschil dat het schistachtige noorden scheidt van het klei-kalkrijke zuiden van de appellatie.
Saint-Chinian, Saint-Chinian Berlou, Roquebrun: wat is het verschil?
Verwarring komt vaak voor. Hier is de hiërarchie:
- AOP Saint-Chinian: de regionale appellatie (rood, rosé, wit).
- AOP Saint-Chinian Berlou: een gemeentelijke cru op schist in het noorden, erkend in 2005.
- AOP Saint-Chinian Roquebrun: de andere gemeentelijke cru, eveneens op schist.
Een Saint-Chinian Berlou is altijd een Saint-Chinian, maar onderworpen aan strengere regels. Voor een complete vergelijking: de vergelijking van de drie niveaus.
De druivensoorten van Saint-Chinian Berlou
Hier speelt de ware uniciteit van de cru. De specificaties van de INAO vereisen voor Berlou een minimaal aandeel van 30% Carignan in de druivenmix – een unieke eis die geen enkele andere sector van Saint-Chinian stelt. Daarbij komen minimaal 20% Grenache en minimaal 20% Syrah, waarbij alle hoofddruivensoorten minimaal 60% van de aanplant moeten vertegenwoordigen (accessoire druivensoorten zijn beperkt tot 10%).
Met andere woorden, in Berlou is de Carignan geen figurant. Vaak in oude wijnstokken, soms eeuwenoud op de schist, draagt hij de wijn: structuur, fruit, frisheid. Dit is ook wat Berlou het duidelijkst scheidt van Roquebrun, dat zich richt op Grenache, Syrah en Mourvèdre.
Wat zijn de productieregels voor de cru?
De specificaties van de cru leggen strengere eisen op dan de regionale appellatie:
- uitsluitend rode wijnen;
- verplichte handmatige oogst;
- opbrengst beperkt tot 40 hl/ha (tegenover 45 hl/ha voor de regionale rode Saint-Chinian);
- korte snoei tot korte snoeischeuten (maximaal 6 snoeischeuten per wijnstok);
- een beperkt gebied: Berlou, Cessenon, Prades-sur-Vernazobre, Roquebrun en Vieussan.
De benamingen Berlou en Roquebrun zijn door het INAO erkend op 2 februari 2005.
Het profiel van de wijnen van Berlou
De rode wijnen van Saint-Chinian Berlou worden over het algemeen omschreven als fruitig, fijn en mineraal, met een aanwezige maar zijdezachte tannine structuur, geërfd van de schist. Vaak worden tonen van zwart fruit, garrigue en kruiden gevonden. Wat betreft de bewaartermijn: velen worden gewaardeerd binnen 3 tot 5 jaar, maar de meest gestructureerde cuvées, gedragen door de oude Carignan, kunnen langer rijpen.
Domaine de Cambis, biologische wijnboer in Berlou
Hier werk ik. Het Domaine de Cambis werkt met biologische landbouw, in Berlou, op 17 hectare schist, tussen 200 en 400 meter hoogte. Daar vinden we oude wijnstokken, waaronder Carignan die ik voor geen goud zou willen missen, en ik vinifieer elke cuvée zodat deze lijkt op dit terroir, en geen ander.
Om de sector te ontdekken:
- onze wijnen in AOP Saint-Chinian Berlou;
- onze biologische rode wijnen;
- de pagina terroir van Berlou;
- de rondleiding door het domein.
Veelgestelde vragen over de AOP Saint-Chinian Berlou
Produceert Saint-Chinian Berlou uitsluitend rode wijn?
Ja. Het specificatieboekje reserveert de benaming Berlou voor stille rode wijnen. Het regionale Saint-Chinian-gebied produceert ook rosé- en witte wijnen (die de vermelding Berlou niet mogen dragen).
Waarom staat Berlou bekend als frisser?
Vanwege de hoogte en de dag/nacht-temperatuurverschillen: de rijping is langzamer, de zuurgraad en aroma's blijven beter behouden. De Carignan, een laat rijpend druivenras, versterkt deze frisheid.
Hoe lang kan een Saint-Chinian Berlou bewaard worden?
De meeste zijn het beste drinkbaar binnen 3 tot 5 jaar. De gestructureerde cuvées, gemaakt van oude Carignan, kunnen langer rijpen.
Waarom is schist belangrijk voor deze wijnen?
Schist is een arme en drainerende bodem die de wijnstok beperkt, de opbrengsten beperkt en warmte afgeeft. Het levert wijnen op die bekend staan als fijn en mineraal.
Kan men een domein in Berlou bezoeken?
Ja. Domaine de Cambis verwelkomt bezoekers op het domein; zie de pagina bezoek het domein.
Voor meer informatie
- Saint-Chinian wijn: de complete gids
- Berlou vs Roquebrun: de verschillen
- De Carignan, koningsdruif van Berlou
- Rode Saint-Chinian: druivenrassen en karakter
- Waar Saint-Chinian wijn kopen?
Overmatig alcoholgebruik is schadelijk voor de gezondheid. Consumeer met mate.