Als men mij vraagt waar onze wijnen vandaan komen, begin ik bijna altijd met één woord: leisteen. De appellation Saint-Chinian telt twee gemeentelijke crus, Berlou en Roquebrun, en Berlou is waar ik mijn wijngaarden bewerk. Dit is wat haar zo bijzonder maakt: haar bodem, haar klimaat, haar druivenrassen, haar productieregels en het profiel van haar wijnen.
Waar ligt de AOP Saint-Chinian Berlou?
De appellation strekt zich uit rond Berlou, een klein dorp met iets meer dan 200 inwoners, genesteld in het dal van de Rieuberlou, op de laatste uitlopers van het Centraal Massief, in het noorden van het gebied van Saint-Chinian. De wijnstokken staan op terrasvormige, op het zuiden georiënteerde hellingen, tussen 150 en 400 meter hoogte afhankelijk van het perceel — 400 meter is de bovengrens voor wijnbouw in de appellation.
Berlou is ook een van de meest vertrouwelijke crus van de Languedoc: nauwelijks een twintigtal aangegeven hectaren en een handvol producenten. Met andere woorden: een Saint-Chinian Berlou is van nature een zeldzame wijn.
Een leisteenterroir en een hoogteklimaat
Het bijzondere van Berlou zit in de ondergrond: een oude leisteen, geërfd van het oude paleozoïsche sokkelgesteente van de Haut-Languedoc, arm, waterdoorlatend en in staat om de overdag opgeslagen warmte weer af te geven. Dit type bodem dwingt de wijnstok diep te wortelen, beperkt van nature de opbrengsten en concentreert de bessen.
- Drainage: leisteen voert het water af, wat de wijnstok onder stress zet en de concentratie bevordert.
- Warmte: het gesteente slaat warmte op en geeft die weer af, wat een goede rijping bevordert.
- Mineraliteit: leisteenwijnen worden vaak omschreven als fijn, recht en getekend door een minerale signatuur.
Op deze hoogte ontmoet het mediterrane klimaat koelere invloeden uit de Haut-Languedoc en het massief van de Caroux, dat in het noorden iets meer dan 1.000 meter hoog reikt. Het grote temperatuurverschil tussen dag en nacht vertraagt de rijping en behoudt de zuren en aroma's: dat is de sleutel tot de frisheid die Berlou onderscheidt. Het is ook dit bodemverschil dat het leisteenachtige noorden scheidt van het klei-kalkhoudende zuiden van de appellation.
Saint-Chinian, Saint-Chinian Berlou, Roquebrun: wat is het verschil?
De verwarring is groot. Dit is de hiërarchie:
- AOP Saint-Chinian: de regionale appellation (rode, rosé- en witte wijnen).
- AOP Saint-Chinian Berlou: een gemeentelijke cru op leisteen in het noorden, erkend in 2005.
- AOP Saint-Chinian Roquebrun: de andere gemeentelijke cru, eveneens op leisteen.
Een Saint-Chinian Berlou is altijd een Saint-Chinian, maar onderworpen aan strengere regels. Om alles te vergelijken, druivenras per druivenras en opbrengst per opbrengst: Saint-Chinian, Berlou, Roquebrun: wat zijn de verschillen?
De druivenrassen van Saint-Chinian Berlou
Hier speelt zich de werkelijke eigenheid van de cru af. Het lastenboek van het INAO legt Berlou een minimumaandeel van 30% Carignan in de aanplant op — een unieke eis die geen enkele andere zone van Saint-Chinian stelt. Daar komen minstens 20% Grenache en minstens 20% Syrah bij, waarbij de hoofdrassen samen minstens 60% van de aanplant moeten uitmaken (bijkomende rassen beperkt tot 10%).
Met andere woorden: in Berlou is Carignan geen figurant. Vaak van oude wijnstokken, soms honderd jaar oud op de leisteen, draagt hij de wijn: structuur, fruit, frisheid. Het is ook wat Berlou het duidelijkst onderscheidt van Roquebrun, dat juist inzet op Grenache, Syrah en Mourvèdre.
Wat zijn de productieregels van de cru?
Het lastenboek van de cru legt strengere beperkingen op dan de regionale appellation:
- uitsluitend rode wijnen;
- handmatige oogst verplicht;
- opbrengst beperkt tot 40 hl/ha (tegenover 45 hl/ha voor de regionale rode Saint-Chinian);
- korte snoei op sporen (maximaal 6 sporen per stok);
- een beperkt gebied: Berlou, Cessenon-sur-Orb, Prades-sur-Vernazobre, Roquebrun en Vieussan.
De benamingen Berlou en Roquebrun werden op 2 februari 2005 door het INAO erkend.
Het profiel van de wijnen van Berlou
De rode wijnen van Saint-Chinian Berlou worden doorgaans omschreven als fruitig, fijn en mineraal, met een aanwezige maar zijdezachte tanninestructuur, geërfd van de leisteen. Vaak vindt men tonen van zwart fruit, garrigue en specerijen. Wat de bewaring betreft: veel wijnen drinken het best binnen 3 tot 5 jaar, maar de meest gestructureerde cuvées, gedragen door oude Carignan, kunnen langer rijpen.
Voor een gedetailleerde kijk op de aroma's, druivenras per druivenras: de smaak van een Berlou, aromatisch profiel van een leisteenwijn.
Domaine de Cambis, biologische wijnboer in Berlou
Hier werk ik. Domaine de Cambis werkt volgens de biologische landbouw, in Berlou, op 10 hectare leisteen, tussen 200 en 400 meter hoogte. Er staan oude wijnstokken, waaronder Carignan die ik voor geen goud zou vervangen, en ik vinifieer elke cuvée zo dat ze op dit terroir lijkt en niet op een ander.
De eenvoudigste manier om te begrijpen wat de leisteen verandert, blijft het ter plaatse te komen proeven: de proeverijen vinden plaats op het panoramische terras, met uitzicht op de hellingen, samen met de wijnboer, in het Frans, Engels of Spaans. Een bezoek reserveren →
Om de streek te ontdekken:
- onze wijnen in AOP Saint-Chinian Berlou;
- onze biologische rode wijnen;
- de pagina terroir van Berlou;
- onze onderscheidingen en gidsnoteringen.
Veelgestelde vragen over de AOP Saint-Chinian Berlou
Produceert Saint-Chinian Berlou uitsluitend rode wijn?
Ja. Het lastenboek behoudt de benaming Berlou voor aan stille rode wijnen. Het regionale gebied van Saint-Chinian produceert ook rosé- en witte wijnen (die de vermelding Berlou niet mogen dragen).
Waarom staat Berlou bekend als frisser?
Door de hoogte en het temperatuurverschil tussen dag en nacht: de rijping verloopt trager, zuren en aroma's blijven beter behouden. Carignan, een laat rijpend ras, versterkt die frisheid.
Hoelang kun je een Saint-Chinian Berlou bewaren?
De meeste worden binnen 3 tot 5 jaar gedronken. De gestructureerde cuvées, op oude Carignan, kunnen langer rijpen.
Waarom is leisteen belangrijk voor deze wijnen?
Leisteen is een arme, waterdoorlatende bodem die de wijnstok onder stress zet, de opbrengsten beperkt en warmte teruggeeft. Hij levert wijnen op die bekendstaan als fijn en mineraal.
Kun je een wijndomein bezoeken in Berlou?
Ja. Domaine de Cambis ontvangt op reservering, aan de 2 route de la Mausse. Twee formules: de Formule Découverte (15 € per persoon, ongeveer 1 uur, vier wijnen) en de Formule Gourmande (50 € per persoon, ongeveer 2 uur, het volledige gamma met een plank tapas van lokale producenten). In beide gevallen wordt 15 € per persoon afgetrokken vanaf 150 € wijnaankoop. Zie de pagina bezoek aan het domein.
Verder lezen
- Wijn uit Saint-Chinian: de complete gids
- Berlou vs Roquebrun: de verschillen
- Carignan, het koningsras van Berlou
- De smaak van een Berlou: aromatisch profiel
- Saint-Chinian rood: druivenrassen en karakter
- Waar koop je wijn uit Saint-Chinian?
Alcoholmisbruik is gevaarlijk voor de gezondheid. Met mate te consumeren.